HIV Mετάδοση και Θεραπεία

Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Aids

HIV Mετάδοση και Θεραπεία

Τι είναι ο HIV;

Ο HIV (Human Immunodeficiency Virus, Ιός Ανθρώπινης Ανοσοανεπάρκειας) είναι ένας σεξουαλικώς και αιματογενώς μεταδιδόμενος ιός που αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου γιατί καταστρέφει σημαντικά κύτταρα του αίματος που επιτίθενται σε μικροοργανισμούς όταν αυτοί προσπαθούν να προσβάλουν το ανθρώπινο σώμα. Χωρίς αυτά τα κύτταρα ο ασθενής με HIV είναι πλέον ευάλωτος σε ποικίλες λοιμώξεις που μπορεί να αποβούν μοιραίες ενώ σε φυσιολογικές συνθήκες ο οργανισμός θα τις καταπολεμούσε.

Πως μεταδίδεται ο HIV;

Ο HIV μεταδίδεται με τη σεξουαλική επαφή, το μητρικό γάλα, από την εγκυμονούσα στο έμβρυο, με μολυσμένες με αίμα βελόνες, με τα μοσχεύματα, με την τεχνητή γονιμοποίηση και τη μετάγγιση αίματος. Βέβαια πρέπει να σημειωθεί ότι στις ανεπτυγμένες χώρες είναι απίθανη η μετάδοση με τους 3 τελευταίους τρόπους λόγω των ελέγχων που εφαρμόζονται πριν τη χρήσης τους.

Ο HIV δεν μεταδίδεται από έντομα, ζώα, χειραψία, αγκαλιά, φιλί, σίελο, ιδρώτα, δάκρυα, κοινή χρήση οικιακών αντικειμένων, τουαλέτες, φαγητό, νερό, αέρα, κολύμπι.

Η μετάδοση με κατάποση ήδη μασημένης τροφής, σοβαρού τραύματος από δάγκωμα, μεταφοράς αίματος από ανοιχτό τραύμα σε άλλο ανοιχτό τραύμα και βαθύ φιλί με στοματικές βλάβες είναι εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις.

Ποια είναι τα στάδια της HIV λοίμωξης;

Η πορεία της HIV λοίμωξης έχει 3 στάδια. Το 1ο στάδιο είναι η οξεία φάση και εκδηλώνεται 2-4 εβδομάδες μετά την μόλυνση με γριππώδη συνδρομή που διαρκεί για λίγες εβδομάδες. Άτομα με συμπτώματα γρίπης που υποψιάζονται πρόσφατη έκθεση στον ιό θα πρέπει να αναζητούν ιατρική βοήθεια ώστε να υποβληθούν σε τεστ ανίχνευσης HIV. Το 2ο στάδιο είναι η χρόνια φάση, διαρκεί κατά μέσο όρο 10 χρόνια, ο ασθενής δεν έχει σχεδόν καθόλου συμπτώματα αλλά εξακολουθεί χωρίς θεραπεία να είναι μεταδοτικός. Το 3ο και τελευταίο στάδιο της νόσου είναι το σύνδρομο του AIDS, διαρκεί περίπου 3 χρόνια, προκαλεί λοιμώξεις και όγκους σε ποικίλα όργανα από ασυνήθη παθογόνα μικρόβια και καταλήγει στο θάνατο.

Πως θα ξέρω αν έχω HIV;

Ο μόνος τρόπος να γνωρίζουμε αν έχουμε προσβληθεί από τον ιό είναι να υποβληθούμε σε ειδικές εξετάσεις αίματος για την ανίχνευση του HIV ή των αντισωμάτων που παράγει ο οργανισμός έναντι του ιού. Κάθε άνθρωπος ηλικίας 13 εώς 64 ετών πρέπει να εξεταστεί τουλάχιστον μία φορά για HIV ανεξαρτήτως κινδύνου μόλυνσης στα πλαίσια εξετάσεων ρουτίνας. Άτομα υψηλού κινδύνου πρέπει να εξετάζονται ετησίως ή κάθε 3 ή 6 μήνες (π.χ. πολλαπλοί σεξουαλικοί σύντροφοι από τον τελευταίο έλεγχο, ομοφυλόφιλοι άνδρες).

Υπάρχουν 3 ειδών εξετάσεις διάγνωσης HIV λοίμωξης, κανένα τεστ όμως δεν μπορεί να ανιχνεύσει την HIV λοίμωξη αμέσως μετά την μόλυνση: 1. NAT (Μοριακή ανίχνευση HIV στο αίμα) θετικοποιείται 10 εώς 33 μέρες μετά την έκθεση στον ιό, 2. Τεστ ταυτόχρονης ανίχνευσης αντιγόνου/αντισώματος HIV στο αίμα, θετικοποιείται 18 – 45 μέρες μετά την έκθεση, 3. Τεστ ανίχνευσης αντισωμάτων στο αίμα ή σε στοματικά υγρά, επειδή αργούν να θετικοποιηθούν (23 – 90 μέρες μετά την έκθεση) δεν διενεργούνται στα περισσότερα εργαστήρια, τα αποτελέσματά τους πρέπει να επιβεβαιώνονται με άλλες μεθόδους, παραμένουν όμως διαθέσιμα στο εμπόριο για αυτοεξέταση.

Υπάρχει θεραπεία για τον HIV;

Δεν υπάρχει θεραπεία που να εκριζώνει για πάντα τον ιό από το ανθρώπινο σώμα. Αυτό σημαίνει ότι εάν κάποιος μολυνθεί, θα έχει τον ιό για όλη τη ζωή του. Όμως υπάρχουν φάρμακα που μπορούν να τον ελέγξουν. Η φαρμακευτική αγωγή έναντι του HIV ονομάζεται αντιρετροϊκή ή ART. Πριν την εισαγωγή της ART , οι ασθενείς με HIV πέθαιναν σε λίγα χρόνια από την διάγνωση, όμως σήμερα η έγκαιρη έναρξή της εξασφαλίζει καλή ποιότητα ζωής, προσδόκιμο επιβίωσης σχεδόν όσο και ενός υγιούς ατόμου και μη μετάδοση του ιού.

Πως μπορεί να προληφθεί η μετάδοση του HIV;

Τρόποι για την πρόληψη της μόλυνσης από HIV μπορεί να είναι η αποχή, η μείωση του αριθμού σεξουαλικών συντρόφων, η αποφυγή σεξουαλικής επαφής με επικίνδυνους πληθυσμούς, η χρήση προφυλακτικού και η μη χρήση ήδη χρησιμοποιημένης σύριγγας για τοξικομανία. Άτομα HIV αρνητικά αλλά με υψηλή πιθανότητα έκθεσης στον HIV πρέπει να συζητούν με τον ιατρό τους την πιθανότητα καθημερινής λήψης αντιρετροϊκής αγωγής (PrEP, προφύλαξη πριν την έκθεση). Ακόμα υπάρχουν σήμερα πρωτόκολλα προφύλαξης μετά την έκθεση (PEP) όπου ξεκινάει άμεσα (εντός 3 ημερών) η χορήγηση αντιρετροϊκής αγωγής διάρκειας 1 μηνός μετά την ύποπτη επαφή. Εμβόλιο για τον HIV δεν υπάρχει.

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να βρείτε στις ιστοσελίδες του CDC και του ΚΕΕΛΠΝΟ.

Σαράντης Βλάχος

Ιατρός Βιοπαθολόγος

Υπεύθυνος Βιοπαθολογικού Τμήματος της Κοσμοιατρικής Σεπολίων.