ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΚΟΛΠΟΥ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟΥ ΚΟΛΠΟΥ

Οι κολπίτιδες σήμερα αποτελούν ένα από τα συχνότερα προβλήματα υγείας που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες. Η ανατομία του γυναικείου γεννητικού συστήματος είναι ένας από τους κυριότερους λόγους που οι γυναίκες είναι τόσο ευαίσθητες στις μολύνσεις.

Παρ’ όλα αυτά οι κολπίτιδες δεν προκαλούν και δεν είναι αιτία κακοήθειας του κόλπου και του τραχήλου.

Συνήθως αποτελούν ήπιες και ασυμπτωματικές φλεγμονές με ευρήματα μόνο στο κυτταρολογικό επίχρισμα (paptest) που γίνεται στη γυναίκα για προληπτικούς λόγους.  Σε άλλες περιπτώσεις, αποτελούν κλινικό εύρημα στην γυναικολογική εξέταση ή συμπτωματική πάθηση που ενοχλεί την πάσχουσα.

Στον γυναικείο κόλπο υπάρχει η φυσιολογική χλωρίδα, στην οποία επικρατούν οι γαλακτοβάκιλλοι, οι οποίοι παίζουν προστατευτικό ρόλο. Όταν διαταράσσεται η ισορροπία του Ph στον κόλπο από παράγοντες όπως η εμμηνόπαυση, η εγκυμοσύνη, το stress, τα αρωματικά σαπούνια, τα στενά ρούχα αλλά και τα φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά ή όταν έχουμε μείωση της άμυνας του οργανισμού ή των οιστρογόνων εμφανίζονται άλλα βακτήρια στον κόλπο. Επίσης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες – λόγω ζέστης και υγρασίας – παρατηρείται έξαρση των φλεγμονών.

Τα συμπτώματα της κολπίτιδας περιλαμβάνουν ερεθισμό και κνησμό στον κόλπο και στο αιδοίο, ερυθρότητα στα τοιχώματα του κόλπου και συνήθως έκκριση από τον κόλπο. Ανάλογα με τον υπεύθυνο οργανισμό, μπορούμε να διακρίνουμε τις εξής κατηγορίες κολπίτιδας:

Τριχομοναδική Κολπίτιδα

 Η τριχομονάδα είναι ένα αναερόβιο πρωτόζωο, το οποίο ευρίσκεται στο 20% περίπου των γυναικών, χωρίς να δίνει συμπτώματα κολπίτιδας.

Η κλινική εικόνα της τριχομοναδικής κολπίτιδας χαρακτηρίζεται από μια δύσοσμη λευκοκίτρινη κολπική έκκριση, συχνά αφρώδη, που συνοδεύεται από ερυθρότητα και ερεθισμό του αιδοίου. Είναι συνήθης στην αναπαραγωγική ηλικία. Θεραπεία θα πρέπει να λαμβάνουν και οι σεξουαλικοί σύντροφοι ενώ παράλληλα θα πρέπει να συστήνεται αποχή από τις σεξουαλικές επαφές μέχρι την ολοκλήρωση της θεραπείας.

Μυκητιασική κολπίτιδα

Υπολογίζεται ότι περίπου το 75% των γυναικών θα έχουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο αυτής της μορφής κολπίτιδας κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Προκαλείται από την Candida Albicans. Χαρακτηρίζεται από κολπικό ερεθισμό, έντονο κνησμό και παχύρευστες υπόλευκες εκκρίσεις που θυμίζουν κομμένο γιαούρτι. 

Είναι νόσος της αναπαραγωγικής ηλικίας, με έξαρση τους θερινούς μήνες. Η μυκητιασική κολπίτιδα μπορεί να μεταδοθεί σεξουαλικά ή μέσω της στοματογεννητικής επαφής, δεν θεωρείται όμως σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα, γιατί οι μύκητες βρίσκονται και υπό φυσιολογικές συνθήκες στο περιβάλλον του κόλπου.

Η θεραπεία γίνεται με τη λήψη σκευασμάτων κυρίως από την κολπική οδό ενώ απαραίτητη είναι και η θεραπεία του συντρόφου.

Βακτηριακή κολπίτιδα

Ο τύπος αυτός κολπίτιδας οφείλεται σε διάφορους μικροοργανισμούς με συχνότερο την Gardnerella vaginalis, ένα αναερόβιο βακτήριο που ενοχοποιείται για το 95% των περιπτώσεων. Πάντα όμως η βακτηριακή κολπίτιδα οφείλεται σε μαζικό αποικισμό του κόλπου από διάφορα μικρόβια. Αρκετές γυναίκες δεν έχουν συμπτώματα.

Σε συμπτωματικές περιπτώσεις το κολπικό έκκριμα είναι λιγοστό και γκριζόλευκο με δυσάρεστη οσμή ψαριού. Αποτελεί κύρια αιτία κολπικής υπερέκκρισης ή κακοσμίας και μπορεί να είναι είτε περιοδική είτε να διαρκέσει μεγαλύτερο διάστημα. Θεωρείται σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα και συχνά συνυπάρχει με τριχομοναδική ή μυκητιασική κολπίτιδα.

Για τη θεραπεία της υπάρχουν σκευάσματα για λήψη από το στόμα και από τον κόλπο. Για κολπικές πλύσεις συνιστάται το χαμομήλι, το οποίο αντιμετωπίζει άμεσα φλεγμονές και ερεθισμούς του κολπικού βλεννογόνου.

Κολπίτιδα από χλαμύδια

Πρόκειται για μία σεξουαλικώς μεταδιδόμενη μορφή κολπίτιδας από ομάδα βακτηρίων (Chlamydia trachomatis). Οι περισσότερες γυναίκες δεν εμφανίζουν συμπτώματα, γεγονός που δυσχεραίνει τη διάγνωση. Συνήθως παρουσιάζουν ελαφριά ροή αίματος, ειδικά μετά τη σεξουαλική πράξη, η οποία μπορεί να συνοδεύεται από πόνο χαμηλά στην κοιλιά ή στη μέση. Τα χλαμύδια αποτελούν ένα σύνηθες φαινόμενο σε νέες γυναίκες (18-35 ετών) που εναλλάσσουν ερωτικούς συντρόφους. Εάν η μόλυνση δεν αντιμετωπιστεί θεραπευτικά, ενδέχεται να προκαλέσει προβλήματα στα αναπαραγωγικά όργανα της γυναίκας, μειώνοντας τις πιθανότητες της να μείνει έγκυος στο μέλλον.

Η κολπίτιδες με ήπια συμπτωματολογία ανταποκρίνονται καλά στη θεραπεία. Αν αφεθεί χωρίς θεραπεία, είναι δυνατό να οδηγήσει σε σοβαρότερες καταστάσεις όπως φλεγμονώδη νόσο της πυέλου (Pelvic Inflammatory Disease) και ενδομητρίτιδα, ενώ διευκολύνεται η μετάδοση του ιού του AIDS (HIV).

Ο καλύτερος τρόπος για την πρόληψη της κολπίτιδας είναι η προσοχή της υγιεινής. Το υγιές περιβάλλον του κόλπου είναι δυσανάλογα συνδεδεμένο με την σεξουαλική δραστηριότητα και την «ορμονική» εποχή της ηλικίας της γυναίκας. Η ευαισθησία στο περιβάλλον του κόλπου έγκειται στην επάρκεια των κολπικών υγρών που περιέχουν γλυκόζη και του πληθυσμού γαλακτοβάκιλου.

Η χρήση άνετων ρούχων από φυσικές ίνες (βαμβάκι, λινό, μετάξι), η αποφυγή στενών παντελονιών, η αποφυγή χρήσης ισχυρών αντισηπτικών στην ευαίσθητη περιοχή, η πλύση των εσωρούχων με ζεστό νερό, οι ασφαλείς σεξουαλικές επαφές συμβάλλουν στην πρόληψη. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες θα πρέπει να αποφεύγεται η επαφή με την άμμο και η πολύωρη παραμονή με βρεγμένο μαγιό καθώς το υγρό και θερμό περιβάλλον είναι ιδανικό για την ανάπτυξη μικροβίων.

Η κατανάλωση γιαουρτιού λέγεται πως ευνοεί τη φυσιολογική χλωρίδα του κόλπου, τα λαχανικά και γενικά οι τροφές που είναι πλούσιες σε βιταμίνες ενισχύουν την άμυνα του οργανισμού στην περιοχή.

Παρ’ όλα αυτά η συμβολή των διατροφικών συνηθειών δεν έχουν επιβεβαιωθεί επιστημονικά.

Επιμέλεια κειμένου

Παραπούλη Θεανώ- Ιατρός Βιοπαθολόγος

Επιστημονικά Υπεύθυνη Βιοπαθολογικού Τμήματος

Μαρία Τριανταφύλλου- Ιατρός Ακτινολόγος

Επιστημονικός Συνεργάτης- Spital Maenendorf Ζυρίχη