Μαγνητική Τομογραφία Μαστού

Μαγνητική Τομογραφία Μαστού

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος τύπος κακοήθειας  που διαγιγνώσκεται στον γυναικείο πληθυσμό. Εντοπίζεται τόσο στις αναπτυγμένες όσο και στις λιγότερο αναπτυγμένες χώρες και ομολογουμένως αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο.

Υπολογίζεται ότι 1 στις 8 γυναίκες θα εμφανίσει καρκίνο του μαστού στις αναπτυγμένες χώρες κατά τη διάρκεια της ζωής της. Ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του μαστού αυξάνεται με την ηλικία. Μια αρχική αύξηση παρατηρείται μετά την ηλικία των 40 ετών (1 στις 68 γυναίκες) και μία σημαντική αύξηση μετά τα 50 έτη (1 στις 43 γυναίκες). Η κορύφωση της ποσοστιαίας αύξησης σημειώνεται στην ηλικία των 60 ετών (1 στις 29 γυναίκες) και παρουσιάζει κάμψη στην ηλικία των 80 ετών.

Πέρα από τον παράγοντα της ηλικίας, σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού αποτελούν: το θετικό οικογενειακό ιστορικό, η λήψη ορμονών και η έκθεση σε καρκινογόνες ουσίες. Οι γονιδιακές μεταλλάξεις που έχουν ταυτοποιηθεί ότι  αυξάνουν σημαντικά τα ποσοστά ανάπτυξης της νόσου είναι κυρίως οι BRCA1, BRCA2, PTEN, TP53 κ.α.

Το νεαρό της ηλικίας νόσησης των γυναικών της τελευταίας αυτής κατηγορίας αποτελεί πρόκληση για την έγκαιρη διάγνωση της νόσου.

Σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο για αυτήν την κατηγορία γυναικών τα τελευταία χρόνια αποτελεί η μαγνητική τομογραφία μαστών. Η μαγνητική τομογραφία μαστών είναι μια εξέταση, η οποία κάνει χρήση των μορφολογικών και εν μέρει των βιολογικών χαρακτηριστικών του μαζικού αδένα και των αλλοιώσεων αυτού καθώς και του τρόπου αιμάτωσης των ιστών.

Είναι η μέθοδος απεικόνισης του μαζικού αδένα με τη μεγαλύτερη ευαισθησία, για την ανάδειξη του διηθητικού καρκίνου του μαστού (ευαισθησία 89 – 100%). Από την άλλη, τα ποσοστά για τη διάγνωση του πορογενούς in situ καρκίνου, ο οποίος δεν αναδεικνύεται μαστογραφικά, είναι περίπου 40%.

Υπάρχουν ορισμένοι σημαντικοί παράγοντες που την καθιστούν ακατάλληλη για screening του γενικού γυναικείου πληθυσμού. Αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι πρόκειται μια χρονοβόρα και ακριβή εξέταση και ότι προϋποθέτει την ενδοφλέβια χορήγηση παραμαγνητικής ουσίας/ σκιαγραφικού μέσου.  Παράλληλα, χαρακτηρίζεται από απόλυτες και σχετικές αντενδείξεις. Η διεξαγωγή της συγκεκριμένης εξέτασης αντενδείκνυται όταν η εξεταζόμενη έχει παρουσία μετάλλων στον οργανισμό, εμφυτεύματα μη συμβατά με τον μαγνητικό τομογράφο, βηματοδότη, κλειστοφοβία και ιστορικό βαρύτατων αλλεργιών.

Η μαγνητική τομογραφία μαστών συνιστάται ως μέθοδος προσυμπτωματικού ελέγχου σε γυναίκες που είναι φορείς των ανωτέρω γονιδιακών μεταλλάξεων. Συγχρόνως, η ευρύτερη χρήση της στον υπόλοιπο γυναικείο πληθυσμό, συνδυάζεται συνήθως με ευρήματα που προκύπτουν από άλλες απεικονιστικές μεθόδους του μαστού, όπως:

  • Διευκρίνιση αμφιβόλων ευρημάτων από το συμβατικό έλεγχο. Ενδεικτικές περιπτώσεις αποτελούν: η διάκριση μεταξύ μιας άτυπης καλοήθους βλάβης και ενός κακοήθους ευρήματος, η διευκρίνιση μαστογραφικών ευρημάτων χωρίς υπερηχογραφική εντόπιση (ασυμμετρία του αδένα, ύποπτες μικροαποτιτανώσεις, διαταραχή αρχιτεκτονικής), ο διαχωρισμός μεταξύ μετεγχειρητικής ουλής και υποτροπής. Βάσει των ευρημάτων της μαγνητικής τομογραφίας καθορίζεται και ο περαιτέρω διαγνωστικός έλεγχος.
  • Προεγχειρητικός έλεγχος διαγνωσθείσας κακοήθειας (ευαισθησία 100%), αφού αποδίδεται σαφέστερα η θέση και το μέγεθος της βλάβης, το ενδεχόμενο ύπαρξης πολυεστιακής ή πολυκεντρικής βλάβης, το ενδεχόμενο ύπαρξης σύγχρονης κακοήθειας στον άλλον μαστό. Ιδιαίτερα σε γυναίκες με διηθητικό λοβιακό καρκίνο η προεγχειρητική μαγνητική τομογραφία μαστών είναι απαραίτητη, αφού αυτός ο τύπος καρκίνου χαρακτηρίζεται συχνά από βλάβες πολυεστιακού τύπου.
  • Παρακολούθηση προεγχειρητικής χημειοθεραπείας. Ο λόγος που συστήνεται στην προκειμένη περίπτωση είναι γιατί αποτυπώνεται αρκετά αξιόπιστα η ανταπόκριση στην θεραπεία.
  • Παρακολούθηση προκαρκινικών βλαβών ή ατυπιών, που έχουν διαγνωσθεί με βιοψία (ακτινωτή ουλή, λοβιακό καρκίνωμα in situ, άτυπη επιθηλιακή υπερπλασία).

Τέλος, η μαγνητική τομογραφία μαστών κατέχει σημαντικό ρόλο στις γυναίκες που έχουν παρουσία ενθεμάτων σιλικόνης, τόσο για τον έλεγχο του μαζικού αδένα όσο και για τον έλεγχο της ακεραιότητας των ενθεμάτων.

Όλα τα ανωτέρω  καθιστούν την μαγνητική τομογραφία μαστών ένα σημαντικότατο εργαλείο στα χέρια μας, για την αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού.

Της Μαρίας Τριανταφύλλου, Ιατρός – Ακτινοδιαγνώστρια της Κοσμοιατρικής, Πρώην Ειδικευόμενη Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Βέρνης, Inselspital. Πρώην Επιμελήτρια Α’ Νοσοκομείου Männedorf, Ζυρίχη